Hũ mù tạt bằng gốm Ba Lan – Không có cách nào đẹp hơn để phục vụ mù tạt
Chiếc hũ này có thể chứa tới 200 ml mù tạt, cao 11 cm và thực sự rất đẹp. Dù là vào bữa sáng, bữa trưa hay trên bàn tiệc, hũ mù tạt gốm Ba Lan luôn nổi bật và thu hút ánh nhìn.
Từ thời Ai Cập, Hy Lạp và La Mã cổ đại, mù tạt đã được đánh giá cao nhờ vị cay đặc trưng và tác dụng y học. Công thức mù tạt “hiện đại” đầu tiên có lẽ xuất hiện vào thời Trung cổ ở Pháp, khi hạt mù tạt xay nhuyễn được trộn với giấm hoặc rượu vang. Thành phố Dijon trở thành trung tâm sản xuất mù tạt nổi tiếng thế giới, và "mù tạt Dijon" đến nay vẫn là chuẩn mực quốc tế.
Mù tạt được tạo ra bằng cách nghiền nhỏ hạt mù tạt vàng, nâu hoặc đen rồi trộn với chất lỏng như nước, giấm hoặc rượu vang. Tuỳ vào công thức, thành phần bổ sung và phương pháp chế biến, có thể tạo ra rất nhiều loại mù tạt khác nhau.
Mù tạt cổ điển vị vừa phải là nền tảng cho nhiều món ăn Đức, được làm từ hạt vàng cho vị dịu nhẹ. Mù tạt Dijon là đặc sản Pháp, cay nồng và thơm, làm từ hạt nâu và rượu vang trắng. Mù tạt ngọt đặc biệt phổ biến ở Bavaria (Đức), làm từ hạt nâu hoặc đen cùng đường, thường dùng với xúc xích trắng. Mù tạt hạt to chỉ nghiền thô, giữ được kết cấu sần sùi. Mù tạt mật ong và mù tạt hoa quả được kết hợp cùng mật ong, nam việt quất, sung hoặc các loại trái cây khác – lý tưởng làm sốt chấm hoặc ăn kèm phô mai.
Vị cay của mù tạt đến từ các loại tinh dầu (isothiocyanate) giải phóng khi hạt tiếp xúc với nước. Những chất này có đặc tính kháng khuẩn và kích thích tiêu hóa. Trong ẩm thực hiện đại, mù tạt không chỉ là gia vị mà còn là nguyên liệu cho sốt, nước trộn salad và ướp món ăn.
Mù tạt trong ẩm thực:
Mù tạt là gia vị không thể thiếu trong ẩm thực quốc tế. Tại các nhà hàng sang trọng, mù tạt được biến tấu sáng tạo làm nước chấm cho phô mai, cá, thịt; làm nguyên liệu cho các loại sốt, nước trộn salad, sốt mayonnaise hoặc nền cho các món ướp. Các món cổ điển như xúc xích ăn kèm mù tạt, xúc xích trắng với mù tạt ngọt hoặc thịt bò nướng với mù tạt hạt đều là những điểm nhấn trong ẩm thực châu Âu.
Những chiếc hũ gốm Ba Lan của chúng tôi là lựa chọn hoàn hảo để bảo quản và phục vụ mù tạt một cách trang nhã. Nhờ thiết kế khe cắm muỗng đặc biệt ở nắp, bàn ăn luôn sạch sẽ và muỗng luôn sẵn sàng – lý tưởng cho sử dụng hàng ngày, tiệc buffet hoặc dịp lễ hội.
Mẹo: Hũ không chỉ thích hợp cho mù tạt mà còn cho mật ong, mứt, nam việt quất, sốt mayonnaise, đường viên hay đường phèn. Mỗi chiếc hũ đều là sản phẩm độc đáo, là món quà tuyệt vời dành cho người yêu truyền thống thủ công.
Lịch sử của mù tạt
Mù tạt là một trong những loại cây gia vị lâu đời nhất, được sử dụng hơn 3.000 năm nay. Thuộc họ Cải (Brassicaceae), mù tạt họ hàng gần với cải bắp, củ cải và cải xoong.
Từ thời cổ đại, hạt mù tạt đã được trồng ở Ấn Độ, Trung Quốc và Lưỡng Hà. Ở Ai Cập khoảng năm 1500 TCN, hạt mù tạt được dùng làm gia vị và thuốc chữa bệnh. Hippocrates khuyên dùng mù tạt ở Hy Lạp cổ đại để chữa viêm và đau nhức. Ở Đế chế La Mã (khoảng năm 100 SCN), người La Mã làm sốt mù tạt bằng cách trộn hạt nghiền với nước nho (“mustum ardens” – nước nho cay). Ở châu Âu thời Trung cổ (thế kỷ IX), Charlemagne đã khuyến khích trồng mù tạt. Từ thế kỷ XVII đến XIX, Dijon trở thành trung tâm sản xuất mù tạt của thế giới.
Các loại mù tạt và sự khác biệt
Có ba loại cây mù tạt chính, mỗi loại có hương vị và độ cay riêng.
– Mù tạt trắng cho hạt màu vàng nhạt, vị dịu nhẹ, hơi bùi, ít cay nhất.
– Mù tạt nâu cho hạt nâu, vị đậm đà, cay vừa.
– Mù tạt đen cho hạt màu đen, vị rất đậm và cực cay.
Một số loại nổi tiếng gồm mù tạt Dijon (Pháp, nghiền mịn với rượu trắng hoặc nước ép nho xanh), mù tạt ngọt Bavaria (Đức, nhiều đường hoặc mật ong), mù tạt Anh (dạng bột, rất cay), mù tạt Mỹ (dịu và hơi ngọt), mù tạt Creole từ Louisiana (Mỹ, lên men với giấm và gia vị).
Góc nhìn khoa học
Độ cay của mù tạt do enzyme tạo ra: cây chứa glucosinolate, nhờ enzyme myrosinase chuyển hóa thành hợp chất cay như allyl isothiocyanate. Mù tạt có tác dụng kháng khuẩn, kích thích tiêu hóa và chống viêm. Nhờ có giấm hoặc rượu vang, mù tạt bảo quản được lâu do vi khuẩn khó phát triển.
Công thức làm mù tạt Dijon tại nhà
Bạn cần:
100g hạt mù tạt vàng, 50g hạt mù tạt nâu, 150ml rượu vang trắng (hoặc giấm táo), 50ml nước, 1 thìa cà phê muối, 1 thìa cà phê đường hoặc mật ong, 1 thìa cà phê nghệ (tuỳ chọn, cho màu sắc).
Ngâm hạt mù tạt với rượu vang trắng và nước trong 24 tiếng. Sau đó xay nhuyễn theo độ mịn mong muốn. Thêm muối, đường và nghệ rồi trộn đều. Cho mù tạt vào hũ tiệt trùng và để nghỉ một tuần – vị cay sẽ dịu bớt theo thời gian.
Kết luận
Mù tạt có lịch sử hàng ngàn năm, là sự kết hợp giữa truyền thống ẩm thực, khoa học và sức khỏe. Dù công nghiệp hóa, mù tạt tự làm tại nhà vẫn luôn là lựa chọn thơm ngon, độc đáo và mang dấu ấn riêng.